Hosting Firmasının Yedeği Neden Yetmez?
Kaliteli hosting firmaları JetBackup veya Acronis ile günlük otomatik yedek alır — bu harika bir başlangıçtır ama tek güvenceniz olamaz. Nedenleri:
- Aynı altyapıda durur: Veri merkezinde yangın, disk dizisi arızası veya fidye yazılımı saldırısı olursa siteyle birlikte yedek de gidebilir.
- Saklama süresi kısadır: Çoğu firma 7-30 gün geriye gider. Hack 45 gün önce olduysa temiz yedek kalmamış olabilir.
- Hesap kapatılırsa erişim biter: Ödeme anlaşmazlığı veya firmanın kapanması durumunda yedeklere ulaşamazsınız.
- Sözleşmeler sorumluluk almaz: Kullanım şartlarının çoğunda "yedekleme müşterinin sorumluluğundadır" ibaresi bulunur.
3-2-1 Kuralı Nedir?
Veri koruma dünyasının altın standardı üç rakamla özetlenir:
- 3 kopya: Canlı veri + 2 yedek. Tek yedek, "yedek yok" demektir çünkü yedeğin kendisi de bozulabilir.
- 2 farklı ortam: Örneğin hosting sunucusundaki yedek + bulut depolama (Google Drive, S3, Backblaze).
- 1 off-site kopya: En az bir kopya fiziksel olarak farklı bir lokasyonda durmalı.
Web sitesi için pratik uygulama şöyle görünür: hosting firmasının günlük JetBackup yedeği (kopya 1) + haftalık otomatik bulut yedeği, örn. Google Drive'a (kopya 2) + ayda bir kendi bilgisayarınıza/harici diske indirilen tam yedek (kopya 3, off-site).
Neyi, Ne Sıklıkla Yedeklemelisiniz?
Bir web sitesi iki ana parçadan oluşur: dosyalar (tema, eklenti, yüklenen görseller) ve veritabanı (yazılar, ürünler, siparişler, üyeler). Sıklık, sitenizin değişim hızına bağlıdır:
| Site Türü | Veritabanı | Dosyalar | Saklama Süresi |
|---|---|---|---|
| Kurumsal tanıtım sitesi | Haftalık | Haftalık | 30 gün |
| Blog / haber sitesi | Günlük | Haftalık | 30 gün |
| E-ticaret (WooCommerce) | Saatlik / 6 saatte bir | Günlük | 60-90 gün |
| Üyelik / forum sitesi | Günlük | Günlük | 60 gün |
E-ticaret sitelerinde saatlik veritabanı yedeği kritik: bir günlük veri kaybı, o günkü tüm siparişlerin kaybı demektir. E-ticaret altyapısı gereksinimleri için e-ticaret hosting rehberimize göz atın.
Yedekleme Yöntemleri Karşılaştırması
1. cPanel tam yedeği (manuel): cPanel → Yedekleme → Tam Yedeklemeyi İndir. Dosyalar + veritabanı + e-postalar tek arşivde. Ücretsiz ama manueldir; ayda bir alıp bilgisayarınıza indirin.
2. JetBackup / Acronis (hosting tarafı): Otomatik, artımlı (incremental) ve tek tıkla geri yüklenebilir. Paket seçerken bu özelliğin dahil olduğunu hosting karşılaştırma sayfamızdan kontrol edin.
3. Eklenti tabanlı (WordPress): UpdraftPlus (ücretsiz sürümü Google Drive/Dropbox'a gönderir), Duplicator veya BlazeBackup. Hosting'den bağımsız çalıştığı için 3-2-1'in "farklı ortam" ayağını karşılar.
4. Sunucu tarafı script (VPS/VDS): Kendi sunucunuzu yönetiyorsanız cron + mysqldump + rclone kombinasyonuyla yedekleri S3/Backblaze'e gönderebilirsiniz. VPS yönetimi yeniyse önce VPS kurulum rehberimizi okuyun; sunucu arayışındaysanız VDS karşılaştırma sayfamız yardımcı olur.
Otomatik Yedekleme Kurulumu (UpdraftPlus Örneği)
WordPress kullanıyorsanız 10 dakikalık kurulum:
- Eklentiler → Yeni Ekle → UpdraftPlus kur ve etkinleştir
- Ayarlar → UpdraftPlus Yedeklemeleri → Ayarlar sekmesi
- Dosya yedekleme zamanlaması: Haftalık, veritabanı: Günlük
- Uzak depolama: Google Drive seçin ve hesabınızı yetkilendirin
- Saklanacak yedek sayısı: dosya için 4, veritabanı için 14
- "Değişiklikleri Kaydet" → "Şimdi Yedekle" ile ilk yedeği test edin
Geri Yükleme Testi: En Çok Atlanan Adım
Test edilmemiş yedek, umuttan ibarettir. Yedeklerin gerçekten çalıştığını doğrulamak için 3 ayda bir geri yükleme tatbikatı yapın:
- Bir subdomain (örn.
test.siteniz.com) veya yerel ortam (LocalWP) oluşturun - Son yedeği bu ortama geri yükleyin
- Ana sayfa, iç sayfalar, giriş ve form gönderiminin çalıştığını doğrulayın
- Geçen süreyi not edin — bu sizin gerçek RTO'nuz (kurtarma süreniz)
Bu tatbikat aynı zamanda ekipteki herkesin geri yükleme prosedürünü öğrenmesini sağlar; kriz anında ilk kez denemek istemezsiniz.
Felaket Kurtarma Planı: 1 Sayfalık Doküman
Aşağıdaki bilgileri tek sayfada toplayın ve hem bulutta hem yazıcı çıktısı olarak saklayın:
- Domain kayıt firması + giriş yöntemi (şifre yöneticisinde hangi kayıt)
- Hosting firması, paket adı, destek hattı — firma sağlığını durum sayfamızdan izleyin
- Yedeklerin durduğu 3 lokasyon ve erişim bilgileri
- Geri yükleme adımları (yukarıdaki tatbikatta doğruladığınız sıra)
- DNS kayıtlarının ekran görüntüsü (A, MX, TXT) — taşıma gerektiğinde hayat kurtarır
Hosting firmanız kalıcı olarak erişilemez hale gelirse yapılacaklar için site taşıma rehberimiz adım adım yol gösterir.
Sıkça Sorulan Sorular
3-2-1 kuralı nedir?
Verinizin 3 kopyasını, 2 farklı ortamda tutmanız ve en az 1 kopyayı fiziksel olarak farklı lokasyonda (off-site) saklamanız gerektiğini söyleyen veri koruma standardıdır. Web sitesi için: hosting yedeği + bulut yedeği + yerel indirme.
Hosting firmasının otomatik yedeği varsa ek yedek almalı mıyım?
Evet. Firma yedeği siteyle aynı altyapıda durur ve genellikle 7-30 günle sınırlıdır. Veri merkezi felaketi, hesap kapanması veya geç fark edilen hack durumlarında tek güvenceniz kendi off-site yedeğinizdir.
Yedekler ne kadar disk alanı kaplar?
Tam yedek yaklaşık site boyutunuz kadardır; artımlı (incremental) yedekler yalnızca değişen dosyaları sakladığı için çok daha küçüktür. 5 GB'lık bir sitenin 30 günlük artımlı yedek seti genellikle 8-12 GB civarında yer kaplar.
Ücretsiz bulut depolama yedek için yeterli mi?
Küçük siteler için evet: Google Drive 15 GB, Backblaze B2 ilk 10 GB ücretsizdir. E-ticaret gibi büyük sitelerde aylık ~₺30-100 karşılığında S3/B2 gibi nesne depolama kullanmak daha sağlıklıdır.
Yedekten geri yükleme ne kadar sürer?
JetBackup gibi panel entegre araçlarla tek site 5-15 dakikada geri yüklenir. Manuel tam yedek geri yüklemesi site boyutuna göre 30 dakika - 2 saat sürebilir. Kendi RTO'nuzu öğrenmenin tek yolu test etmektir.